Jerzy Jarniewicz laureatem Nagrody Literackiej Nike 2022
Nagroda Literacka Nike przyznawana jest za najlepszą książkę roku. Lista 20 nominowanych jest ogłaszana w maju – zwykle na Warszawskich Targach Książki, 7 finalistów – na początku września na łamach „Gazety Wyborczej”. ?? Decyzję o laureacie jury podejmuje w dniu wręczenia Nagrody Nike, zawsze w pierwszą niedzielę października. Zwycięzca otrzymuje 100 tys. zł i statuetkę projektu Gustawa Zemły.
Laureatem Nagrody Literackiej Nike 2022 został Jerzy Jarniewicz za tomik poezji „Mondo Cane”. Nagrodzona książka to tom wyreżyserowany przez autora zgodnie z regułami gatunku kina mondo cane.
Co roku Nagrodzie Literackiej Nike towarzyszy plebiscyt, w którym czytelnicy „Gazety Wyborczej” głosują na jedną z siedmiu książek, które jury zakwalifikowało do finału. To tzw. „Nike Czytelników”. W tym roku na wyróżnienie według czytelników najbardziej zasługiwała Joanna Ostrowska ????? za swój znakomity reportaż historyczny pt. „Oni. Homoseksualiści w czasie II wojny światowej„.
Nieliczni Niemcy, którzy wykorzystywali seksualnie i dręczyli innych więźniów w nazistowskich jednostkach penitencjarnych – tak określano w Polsce mężczyzn skazanych w latach 1933–1945 na mocy paragrafu 175 piętnującego relacje homoseksualne. „Oni” byli obcy; byli drapieżcami i było ich bardzo niewielu. Z tych trzech powodów nie zajmowano się ich historią, nie upamiętniano i nie traktowano jako ofiar nazistowskiego systemu. W Polsce „takich” ludzi miało nie być.
Homoseksualnych mężczyzn aresztowano i więziono w Rawiczu, Międzychodzie, Wronkach, Strzelcach Opolskich, czy Tarnowie. Wywożono do KL Sachsenhausen, KL Buchenwald, KL Mauthausen, KL Gross-Rosen, kompleksu obozowego Auschwitz-Birkenau-Monowitz oraz na Majdanek. Ginęli w jednostkach penitencjarnych na terenie Rzeszy a jeśli udało im się przeżyć, wracali do domu. Ich groby można odnaleźć na polskich cmentarzach. Opowieść o nich nie składa się wcale z pojedynczych śladów. Nawet jeśli ich biografie są niepełne, często urwane lub pozbawione finału, to tworzą rozbudowany wielogłos. Historia tych osób w czasie II wojny światowej nadal pozostaje w sferze tabu. Siedemdziesiąt pięć lat po zakończeniu wojny nie ma w Polsce praktycznie żadnych publikacji na ich temat, trudno ???o nawet drobne fragmenty w ogólnych opracowaniach.
Oprac. na podstawie artykułu https://woblink.com/blog/nagroda-literacka-nike-2022-jerzy-jarniewicz-laureatem-za-mondo-cane
IWK